مقدمه
در
مقاله پیشین به معرفی اجزا و قسمتهای مختلف سیستم اطفاء حریق اتوماتیک FM200 و کاربرد آن در مراکز داده پرداختیم. در این قسمت مشخصات طراحی گاز FM200، انواع سیستمهای قابل پیاده سازی و نکات لازم در تعمیر و نگهداری بیان خواهد شد.
مشخصات فنی سیستم اطفاء حریق FM200
پارامترهای فنی سیستم اطفاء حریق گازی FM200 در قسمت زیر نشان داده شده است.
- حجم سیلندر اطفاء حریق: 40، 70، 90، 100، 120، 150 و 180 لیتری
- فشار ذخیره سازی ماده اطفاء حریق: 42bar نامی با ماکزیمم فشار 56bar
- چگالی ماده اطفاء: 0.95 کیلوگرم در لیتر
- ولتاژ مورد نیاز جهت تحریک شیر الکترومغناطیسی: 24 ولت
- زمان مورد نیاز جهت تخلیه کامل گاز اطفاء: کمتر از 10 ثانیه
- روشهای راه اندازی و تخلیه گاز: اتوماتیک، دستی و مکانیکی اضطراری
- گاز استارتر: نیتروژن
- فشار گاز استارتر: 60bar
- دمای محیط: بین 0 تا 50 درجه سانتیگراد
روشهای راه اندازی و تخلیه گاز اطفاء حریق
همانطور که پیشتر نیز بیان شد، سه روش برای راه اندازی سیستم اطفاء حریق وجود دارد. این سه روش عبارتند از: اتوماتیک، دستی و مکانیکی اضطراری. با توجه به آنکه تجهیزات اطفاء حریق در معرض عموم میباشند، روشهای دستی و مکانیکی اضطراری نباید بدون حفاظت مورد اطمینان رها شوند.
روش راه اندازی اتوماتیک
به طور کلی دو نوع دتکتور در سیستم اعلان حریق استفاده میشود. در روش تخلیه اتوماتیک، هنگامی که تنها یک نوع دتکتور سیگنال حریق ارسال کند، پنل اعلان حریق، زنگ حریق را به صدار دراورده و پرسنل را نسبت به وجود آتش سوزی مطلع میکند. در این موقعیت عملیات اطفاء حریق راه اندازی نخواهد شد.
هنگامی که دو نوع دتکتور سیگنال اعلان حریق ارسال کنند، پنل اعلان حریق عملیات زیر را انجام میدهد.
- به صدا دراوردن زنگ اعلان حریق
- روشن نمودن چراغ های خروج اضطراری پرسنل
- خاموش نمودن اجزای سیستمهای دمنده در موقعیت آتش
- بستن دریچه های اتاق و محصور کردن آن
- ایجاد تأخیر در اطفاء حریق جهت خروج پرسنل
- تخلیه گاز
چنانچه پرسنل تشخیص دهند که در موقعیت مذکور تخلیه گاز مورد نیاز نمیباشد، میتوانند با فشردن شستیهای مربوطه از تخلیه گاز پیشگیری کنند.
روش راه اندازی دستی
با استفاده از شستیهای تعبیه شده در فضاهای تحت حفاظت سیستم اطفاء حریق اتوماتیک، میتوان گاز اطفاء را به صورت دستی تخلیه نمود. در صورتی که پنل اعلان حریق بدون برق شود و یا دچار ایراد فنی گردد، این روش عمل نخواهد کرد و بایستی از روش سوم جهت تخلیه گاز استفاده کرد.
روش راه اندازی مکانیکی اضطراری
چنانچه روشهای اتوماتیک و دستی منجر به تخلیه گاز نشوند، بایستی از تخلیه مکانیکی استفاده کرد. در این روش مراحل زیر باید طی شود.
- قطع سیگنال اطفاء حریق از سیلندر
- کشیدن پین قفل کننده از سیلندر استارتر
- فشردن شستی مکانیکی تخلیه
تحت این شرایط گاز به صورت مکانیکی در منطقه مورد نظر تخلیه خواهد شد.
انواع سیستمهای قابل پیاده سازی
1- سیستم مستقل اطفاء حریق
سیستم مستقل سیستمی است که از مجموعه ای از سیلندرهای اطفاء حریق به منظور حفاظت از فقط یک ناحیه استفاده میکند. این سیستم در مکانهای کوچک و مستقل از هم استفاده میشود.
هنگامی که حریق رخ میدهد، پنل اطفاء حریق دستورات لازم جهت تخلیه را به سیلندرهای ناحیه مورد حریق ارسال میکند. با ورود گاز استارتر به شیر پنوماتیکی، شیر سیلندر باز شده و گاز از طریق شلنگ فشار بالا، شیر یک طرفه، کلکتور اصلی و لوله های انتقال مربوطه وارد ناحیه حفاظت شده خواهد شد.
به شکل زیر در خصوص سیستم مستقل اطفاء حریق توجه کنید. قسمتهای مختلف این سیستم در مقاله قسمت 1 توضیح داده شده است.
2- سیستم ترکیبی اطفاء حریق اتوماتیک
سیستم ترکیبی اطفاء حریق، مجموعه ای متشکل از سیلندرهای اطفاء حریق بوده که به صورت مشترک جهت حفاظت از بیش از یک ناحیه مورد استفاده قرار میگیرد. قسمتهایی از قبیل سیلندر استارتر، لوله کشی انتقال گاز و نازلها برای هر ناحیه اختصاصی بوده و سیلندرهای حاوی ماده اطفاء حریق جهت کاهش هزینه ها مشترک میباشد. بنابراین هزینه اولیه اطفاء حریق کاهش پیدا خواهد کرد.
هنگامی که حریق در یک ناحیه رخ میدهد، پنل اطفاء حریق دستورات لازم جهت تخلیه گاز استارتر ناحیه مربوطه را به سیلندر گاز استارتر میدهد. گاز استارتر از طریق لوله کشی مربوطه شیر پنوماتیکی لوله کشی ناحیه حریق منصوبه بر کلکتور و شیر پنوماتکی سیلندرهای اطفاء مورد نیاز را باز میکند. بنابراین ماده اطفاء به اندازه لازم وارد مسیر صحیح خواهد شد. شکل زیر نمونه ای از این سیستم به همراه اجزای آن را نشان میدهد.
![سیستم اطفاء حریق ترکیبی](https://fidarekowsar.com/wp-content/uploads/2022/03/combined-distribution-system.png)
اجزای این سیستم عبارتند از:
- نگه دارنده سیلندرهای گاز استارتر
- سیلندر گاز استارتر
- کمربند سیلندر گاز استارتر
- نشانگر فشار گاز استارتر
- شیر سیلندر گاز استارتر
- شیر تهویه
- پین نگهدارنده عملگر الکترومغناطیسی
- عملگر الکترومغناطیسی سیلندر استارتر
- پین نگهدارنده عملگر اضطراری – مکانیکی سیلندر استارتر
- دکمه تخلیه اضطراری مکانیکی
- مسیر حرکت گاز اطفاء حریق
- شیر پنوماتیکی تخلیه مسیر A
- مسیر حرکت گاز اطفاء حریق A
- سنسور فشار محوطه A و محوطه B
- مسیر حرکت گاز اطفاء حریق B
- شیر پنوماتیکی تخلیه مسیر B
- لوله اتصال
- شیر یک طرفه گاز استارتر
- لوله کشی گاز استارتر
- شیر اطمینان
- نازل ها
- کلکتور گاز اطفاء حریق
- شیر یک طرفه
- شلنگ فشار بالا
- دسته استارت اضطراری مکانیکی
- عملگر پنوماتیکی
- شیر سیلندر گاز اطفاء حریق
- نشانگر فشار گاز اطفاء حریق
- نگه دارنده سیلندرهای گاز اطفاء حریق
- سیلندر گاز اطفاء
- کمربند سیلندر
تعمیر و نگهداری سیستم اطفاء حریق اتوماتیک
عملیات تعمیر و نگهداری در حین بهره برداری
- اتاق مورد حفاظت را تمیز، خشک و با تهویه مناسب نگهداری کنید.
- تجهیزات اعلان حریق و دتکتورها را تمیز و عاری از غبار نگهداری کنید.
- پین عملگر مکانیکی را در دسترس عموم قرار ندهید.
- از کامل بودن، تمیزی و قابلیت اطمینان تجهیزات هشدار دهنده و سیلندرها به صورت چشمی اطمینان حاصل کنید.
عملیات تعمیر و نگهداری فصلی
- فشار هر سیلندر حاوی ماده اطفاء حریق و گاز استارتر را چک کنید. نشانگر فشار باید در محدوده سبز رنگ باشد.
- ظاهر اجزای سیستم اطفاء ریق اعم از سیلندر گاز، سیلندر گاز استارتر، شیر سیلندر، شیرهای پنوماتیکی، شلنگ فشار بالا، نازلها مورد بررسی قرار گیرد. این اجزا نباید مورد خوردگی و یا آسیبهای مکانیکی واقع شده باشند.
عملیات تعمیر و نگهداری سالیانه
- تمامی اتصالات بایستی چک شده و از محکم بودن اتصالات رزوه ای اطمینان حاصل شود.
- محکم بودن نازلها مورد بررسی قرار گیرد.
- شبیه سازی سیستم اعلان و اطفاء حریق صورت پذیرد. (در هر دو حالت دستی و اتوماتیک)
- عملکرد صحیح سنسور فشار مورد بررسی قرار گیرد.